Het Onderduikverhaal van Eline J. Bolsterlee-Ziekenoppasser
Amsterdam, 1941
Inleiding
Eline J. Bolsterlee-Ziekenoppasser werd geboren op 2 februari 1941, midden in een tijd die volledig in het teken stond van de Tweede Wereldoorlog. Haar vader was directeur van een glasfabriek, haar moeder werkte in een naaiworkshop. Het gezin werd al vroeg geconfronteerd met verraad en verlies: Elines grootouders werden aangegeven, maar haar moeder zweeg haar leven lang over de namen van de verraders. Die stilte wierp een lange schaduw over de familie.
Elines vader, Arnold Ziekenoppasser, had van de Joodse Raad een zogenoemde Sperr ontvangen vanwege zijn werk als 'stervenskijker' in het Nederlands Israรซlitisch Ziekenhuis in Amsterdam โ een tijdelijke bescherming die hem voorlopig vrijwaarde van deportatie. Toen die bescherming wegviel, begon voor het hele gezin een leven in de illegaliteit. Eline dook onder op verschillende adressen: bij familie in Den Haag, in pension Wigwam in Bosch en Duin, en later in een pension aan de Boslaan 1 in Zeist. Ze leefde voortaan onder de valse naam Elly Pool. Haar ouders doken samen onder in Voorburg.
Onderduiken en een nieuwe identiteit
In het voorjaar van 1942 werd de Sperr van Arnolds ingetrokken. Eline werd ondergebracht bij de broer van haar moeder, die in een gemengd huwelijk leefde en in Den Haag woonde. Maar ook daar werd de situatie al snel gevaarlijk. Vermoedelijk via een vriendin van haar moeder kwam Eline in 1943 terecht bij Albertina Tjade-van Sluis, die aan de Spoorlaan 5 in Bosch en Duin een pension runde onder de naam 'The Wigwam'.
Albertina was een gescheiden vrouw met twee dochters, Alberdina en Pieternella. Sinds 1939 woonde zij op dat adres, en in de oorlogsjaren 1942 en 1943 ontving zij regelmatig gasten die onder valse namen verbleven. In de zomer of het najaar van 1943 nam zij Eline in huis. Een jaar later, in 1944, verhuisde Alberdina met een aantal van haar onderduikers โ onder wie Eline โ naar de Boslaan 1 in Zeist. Daar bleef Eline tot de bevrijding, ingeschreven onder de meisjesnaam van haar moeder: Elly Pool.
Elines moeder, Helena Ziekenoppasser, waagde twee levensgevaarlijke fietstochten vanuit Voorburg naar Zeist om haar dochter te bezoeken.
Het leven ondergedoken
Eline noemde Alberdina gewoon 'tante'. Het huis was groot, met verduisterde ramen en zowel een voor- als achtertuin. Contact met de buitenwereld werd zoveel mogelijk vermeden. Eline speelde alleen in de achtertuin, ging niet naar school en herinnert zich geen uitgesproken angst tijdens de Duitse razzia's. Naar de buren toe werd ze voorgesteld als nicht van de familie โ een kleine leugen die haar veiligheid vergrootte.
Ze was niet de enige: ook andere Joodse kinderen verbleven in het huis, onder wie Ruben Cahn, Ruth Falk en de jongen die iedereen Otje noemde โ vermoedelijk Otto Koelewijn.
Na de capitulatie kwamen haar ouders haar ophalen.
De naweeรซn van de oorlog
Na de bevrijding bleef Eline hecht contact houden met haar onderduikgezin. Elke vakantie bracht ze door bij Alberdina en haar dochters. Toen Alberdina in 1953 op jonge leeftijd overleed, bleef Eline logeren bij haar dochters, die voor haar aanvoelden als zussen. Die band bood haar houvast in een wereld die ze opnieuw moest leren begrijpen.
De hereniging met haar ouders verliep niet gemakkelijk. De jaren van scheiding en voortdurende angst hadden diepe sporen nagelaten, en hun relatie stond na de oorlog onder druk.
Elines terugblik
Eline vertelt: "Mijn leven begon eigenlijk niet in vrijheid โ het was al oorlog. Maar onze vrijheid werd pas echt afgenomen toen we moesten onderduiken. Na de oorlog terug naar mijn ouders โ dat wilde ik niet. Ik had al een moeder, en ik wilde niet naar mensen die vreemd voor me aanvoelden. Later ben ik naar de andere kant van het land gegaan. Dat was echte vrijheid: kiezen wat ik wilde doen."
Elines verhaal is een indringende herinnering aan de veerkracht van de menselijke geest โ en aan de onverwachte banden die ontstaan wanneer mensen elkaar in de donkerste tijden vasthouden.
Gallery
Gallery Images
Site Policy
Using our website constitutes agreement to our Privacy Policy and Site Regulation. We use cookies to improve your experience and analyze site usage.
US
DE